Music for Life, drie maanden later.

Herinnert u zich de laatste weken van december 2009 nog? Het vroor stenen uit de grond en het vaderland lag bedekt onder een laagje wit. In Gent, op het Woodrow Wilsonplein, zeg maar ‘De Zuid’, zorgde dat voor feeërieke taferelen. Geen kerstmarkt met glühwein aldaar, maar een groot glazen huis, bewoond door drie presentatoren van Studio Brussel. De drie presenteerden er het programma Music for Life, een jaarlijkse benefietactie ten voordele van het Rode Kruis. Deze keer stond de actie in het teken van malaria. Met het geld zou het Rode Kruis muskietennetten kopen.

Music for Life krijgt elk jaar, ondanks het enorme succes, af te rekenen met kritiek. De communicatie zou niet transparant verlopen, de mensen weten nauwelijks waar hun geld naartoe gaat. Journalist Walter Zinzen vroeg zich in De Standaard af wie er beter wordt van de productie van de muskietennetten: Belgische/Europese producenten, of zijn het Afrikaanse bedrijven die de netten mogen maken? Wat kost het om de netten ter plaatse te krijgen? En wat is de exacte eenheidsprijs van zo een net eigenlijk? “Het Rode Kruis fietst zorgvuldig rond de hamvraag: waar gaat de opbrengst van Music for Life naartoe”, zei Zinzen.

Nochtans lazen we in een interview met Jan Van Biesen (nethoofd van StuBru) in De Standaard: “Bij elke editie hebben we er een punt van gemaakt om tot in de kleinste details uit te leggen waar elke euro aan besteed is. Ik vind het ontzettend belangrijk dat daar heel transparant over gecommuniceerd wordt”. In een adem belooft Van Biesen dat er ook na deze editie van de actie uitvoerig zal gecommuniceerd worden over de besteding van het geld. Welaan dan, laat ons eens kijken.

Een goed uitgangspunt is de site van Studio Brussel. Zij organiseerden de actie, dus zijn zij ook het medium bij uitstek om te communiceren over de resultaten ervan. Tenminste, dat zou je denken, want het resultaat valt tegen. Na de Music for Life-actie verscheen amper één bericht op de website: “Music for Life-netten worden verspreid in Burundi”. Het is een gesprek van Thomas De Soete met minister van Buitenlandse Zaken Steven Vanackere, die erbij was toen de eerste netten uitgedeeld werden. Het audiofragment past volledig in het feelgoodconcept van Studio Brussel. “Kijk eens, we hebben de centen goed gebruikt en we zijn netten aan het uitdelen.” De meer kritische geesten, zoals Walter Zinzen, blijven schromelijk op hun honger zitten.

De site van radiozender Studio Brussel is misschien niet de meeste geschikte plaats om droog cijfermateriaal te publiceren. We proberen daarom ons geluk op de website van de VRT. Helaas komen we ook daar terug van een kale reis. We vinden een pdf-document over de persvoorstelling van 30 november 2009, en dat moet het dan ook ongeveer zijn. Ook de site van de VRT-nieuwsdienst (www.deredactie.be) zwijgt in alle talen.

De VRT communiceert dus amper over Music for Life, eens de actie afgelopen is. Doet het Rode Kruis beter? Op de site www.rodekruis.be vinden we bij ‘Speciale acties’ de verschillende Music for Life-acties terug, ook Malaria 2009. De website geeft een kort overzicht van de (geplande) bestedingen na de actie. Het is de eerste keer dat we wat concrete informatie krijgen: “de verdeling van de netten staat gepland voor eind maart, begin april. Op dit moment zijn er 461 000 netten per schip onderweg naar Burundi”. Of Walter Zinzen hiermee tevreden is, is nog maar de vraag.

Tot slot zijn er nog de jaarverslagen van het Rode Kruis. In principe zou daar toch heel wat gedetailleerde informatie te vinden moeten zijn. Bij het schrijven van dit artikel was het laatste jaarverslag dat kon geraadpleegd worden, dat van 2008. In het jaarverslag van 2008 doet het Rode Kruis uit de doeken wat het met het geld van Music for Life 2008 van plan is (pagina 60). Het is een zeer algemene tekst, bol van de goede intenties maar met weinig hard cijfermateriaal.

Datzelfde jaarverslag kijkt ook terug op Music for Life 2007. We zien een inkomsten- en uitgaventabel op pagina 117. Iets meer cijfers, dat wel, maar absoluut onvoldoende om het project kritisch te kunnen beoordelen.

Conclusie: ondanks de grote beloftes over duidelijke en transparante communicatie over de bestedingen na Music for Life, komt er in de praktijk niet veel van in huis. De VRT communiceert nauwelijks en verdient een blaam. Een benefietactie die teert op mediatisering, moet achteraf ook de media aanwenden om concrete resultaten bekend te maken en te verantwoorden. Het Rode Kruis communiceert iets meer, maar verpakt de cijfers en de uitleg op zo een manier dat het onmogelijk is om de acties kritisch te benaderen. De kleinste details toelichten, Jan Van Biesen, u mag er werk van maken.