Zomer.
Taal van de commercie.
Vorige week zaten we een dagje aan zee met het jeugdorkest. We vertoefden op het strand van Oostende, koningin der badsteden. Toen we een ijsje of een strandbal wilden kopen, of een gocart wilden huren, werden we altijd met “goeiedag, bonjour” aangesproken. Logisch, want aan zee komen nu eenmaal heel wat franstalige toeristen langs. De klant is koning, en geeft meer geld uit als hij zich op zijn gemak voelt. De kustbewoners, snuggere West-Vlamingen, hebben dat maar al te goed begrepen. De taal van de commercie, dat is de taal van de klant.
De dag erna ging ik naar Brussel, in tegenstelling tot onze kust wel tweetalig gebied. We werden er steenvast aangesproken in het Frans, zonder meer. Wij antwoordden steeds in het Nederlands, uit principe. De verkopers, obers en noem maar op verloren dan hun interesse in ons. Afrekenen, en laten zitten. In Brussel hebben ze de taal van het geld nog niet ontdekt.
Het is een vreemde vaststelling: aan de kust, waar alleen Nederlands een officieel erkende taal is, worden toeristen tweetalig verwelkomd, in de hoop dat ze geld gaan uitgeven. Als het over gocarts verhuren gaat, wil de inheemse bevolking Mandarijns spreken, als het moet.
In Brussel, waar tweetaligheid wettelijk verplicht is, is het pover gesteld met Nederlandstalige klantvriendelijkheid. Het interesseert hen niet: Vlamingen spreken wel frans, Jappen en Chinezen Engels. Dat is, nog los van het feit dat het in strijd is met de geest van heel wat taalwetten, een gemiste kans. Ik heb meer geld uitgegeven in Oostende, dan in Brussel.
Een eerste keer iMovie.
Vorige zondag gingen we met NOOTuitgang een dagje naar zee, en ‘s avonds deden we van barbecue eten. De hele dag heb ik gezeuld met een camera en fototoestel, want ik wilde eens zien tot wat iMovie in staat is.
Het resultaat ziet u hieronder. iMovie is, in vergelijking met Windows Movie Maker, snel, intuïtief en logisch. Aan onderstaand filmpje heb ik een uurtje gewerkt, inclusief importeren van het beeldmateriaal. In tegenstelling tot mijn ervaringen met de software van Microsoft, deed de Apple-software gewoon wat het moet doen.
De MaBook staat ondertussen een maand op mijn bureau, en ik heb er nog geen moment spijt van dat ik de switch gemaakt heb!
Free hugs.
Kinepolis-collega Tom studeert aan de filmschool in Brussel en maakte deze kortfilm. Ik ben fan, en jij?
Congo in beeld.
De afgelopen weken besteedden de Vlaamse (en Waalse?) media heel wat aandacht aan Congo, de ex-kolonie van België. Op 30 juni was het immers vijftig jaar geleden dat het Afrikaanse land onafhankelijk werd. Verschillende media benaderden Congo op een ander manier, en dat stelde ons in staat om waar het moet kritisch te zijn.
De berichtgeving uit en/of over Congo ging gepaard met een haast eindeloze stroom beeldmateriaal. Soms bestonden reportages alleen uit beelden, waar nodig met onderschrift. Zo ook in Knack, dat in vier delen een fotoreportage van Cédric Gerbehaye publiceerde. De reeks ‘Congo in Limbo‘ is ook onderwerp van een tentoonstelling.
Het werk van Cédric Gerbehaye spreekt me bijzonder aan. Het zijn sterke beelden die telkens een verhaal vertellen, of een verhaal ondersteunen. Toch moeten de beelden zeer voorzichten benaderd worden: ze zijn zo esthetisch, dat ze niet meer waarheidsgetrouw zijn.
Dat is gevaarlijk, want we bekijken die beelden wel in een actuele context. Hoe ver kan een fotograaf gaan om miserie, armoede en verval zo esthetisch mogelijk vast te leggen? Hoe eerlijk is het nog om een foto af te leveren waarvan iedereen onder de indruk is, maar die krachtiger is dan de werkelijkheid. Is de Congolese werkelijkheid esthetisch?
Nogmaals, ik weet het niet, ik ben er nog nooit geweest. Ze is zeker niet visueel zwart-wit, dus alleen door daarvoor te kiezen, manipuleert de fotograaf de werkelijkheid. Beelden zeggen meer dan duizend woorden, dat is waar. Maar soms zeggen beelden meer dan er is. Met beelden kan je werkelijkheden manipuleren.
Het Congo dat Knack de afgelopen weken liet zien, is allicht niet het Congo uit de werkelijkheid. Je kan het werk van Cédric Gerbehaye maar goed inschatten met die gedachte in het achterhoofd. Zoals bijna altijd bij goede foto’s gaat het om een interpretatie van een mens. De beeldreportage toont Congo zoals de fotograaf het beleefd heeft. Het is een subjectieve werkelijkheid die het bekijken meer dan waard is, dat wel, maar die de werkelijk overstijgt. We moeten opletten met beeldmateriaal dat mensonwaardige situaties esthetisch probeert voor te stellen. Zowel minimaliseren als dramatiseren is not done.
Rest ons nog de vraag: bestaat er iets als de ‘objectieve werkelijkheid’. Zijn we niet allemaal mensen die interpreteren? Waarschijnlijk geldt ook hier de wet van de grote aantallen: hoe meer informatie we krijgen, hoe juister onze interpretatie. Al is ook dat geen zekerheid.
Zomertijd.
Het terras van den bompa heeft discreet zicht op de grote baan, en ligt aan het straatje naar het kerkhof. We noemen het wel eens de Boulevard Cimetière. Op het terrasje staat een tafel, een parasol en drie stoelen. Tijdens de zomermaanden slijten we er oudemensengewijs onze dagen. Hij is oud, ik doe alsof, en met een eeuwigheid aan vakantie voor de boeg is dat niet eens tijdsverlies.
We zitten daar, wachtend tot er iets of iemand voorbij komt, hetzij op de grond, hetzij in de lucht. We geven commentaar op alles wat passeert, frank en vrij, ongegeneerd. Het gaat over “dju toch, die tractors van tegenwoordig zijn toch grote machines” en over “die mens is dertig jaar geleden zat van zijn trap gevallen, en mist sindsdien zijn linker kleine teen”. De voorbeelden zijn fictief, want als er nu iets is wat oude mensen niet doen op hun terras, dan is het faits divers onthouden.
Wanneer er niets of niemand te zien is, en dat gebeurt wel vaker in Schorisse, geven we commentaar op alles wat de radio ons voor de voeten werpt. Over de politiekers, de weermannen en de festivalgangers. Er zijn geen heilige huisjes, maar pas op: God Ziet Ons.
Zo schrijdt de tijd voorbij in Schorisse. We zeggen goeiedag tegen al wie op de Boulevard passeert, we drinken voldoende fris water, of iets sterkers, en we vergeten vooral hoe laat, of misschien zelfs al later, het is.
Dolce far niente.
De blogstilte verraadt een heel erg fijne post-examenperiode. Barbecue in Poperinge, verjaardagsfeestje wat dichter bij huis, de handen uit de mouwen steken op het schoolfeest van ons mama, dat soort dingen. Het zalige nietsdoen uit de titel zat er niet in, en gelukkig maar. Ik heb nauwelijks stilgezeten en ben continu bezig geweest. Zo heb ik het graag.
Toch vind ik het bijzonder jammer dat mijn blog zo leeg bleef de laatste maanden. Het kriebelt elke dag om te schrijven, maar er kwam wel altijd iets tussen: schoolwerk, naar de cinema gaan, en zo voort, en zo verder. Er stond erg veel tekst in het mapje ‘concepten’, en die heb ik daarnet allemaal weggegooid. Vanaf 1 juli wil ik elke dag schrijven. Over de vakantie, over politiek, over de komkommertijd, over mijn -morgen mag ik om mijn resultaten, dan zien we of het zo is- dolce far niente. Tot dan!
De zaak-Data Driven.
Grote rel in journalistenland: Woestijnvis, het bekende productiehuis, heeft de Vlaamse journaille in het ootje genomen. Hun vals onderzoeksbureau Data Driven stuurde een jaar lang verzonnen onderzoeksresultaten de wijde wereld in. Ze werden gretig opgepikt door de alle Vlaamse media. ‘Licht nieuws’ verkoopt nu eenmaal goed. Enkele bedenkingen bij dit voorval.
Eén: kranten checken hun bronnen niet. Dat is de meeste gehoorde kritiek naar aanleiding van dit voorval, en het klopt natuurlijk. De commerciële drukt zorgt ervoor dat journalisten meer publiceren en minder controleren. De berichten van Data Driven kwamen onder meer in de kranten via persagentschap Belga. De kranten en de audiovisuele media gingen ervan uit dat een Belga-bericht wel zou kloppen. Helaas heeft Belga het bericht niet afdoende gecheckt, toch niet in die mate dat de authenticiteit ervan in vraag werd gesteld.
De vraag is natuurlijk: in welke mate kan je zoiets checken. De mensen van Woestijnvis hebben hun rol goed gespeeld: ze beantwoordden mails en telefoontjes, en deden het net echt lijken. Resultaten van een onderzoeksbureau, zeker over zulke triviale onderwerpen, kun je maar bij één bron checken: het onderzoeksbureau zelf. De Vlaamse media hadden het nieuwe onderzoeksbureau kritischer moeten benaderen, dan hadden ze al veel eerder ontdekt dat het om een nepactie ging. Maar alle onderzoeksresultaten beginnen in vraag te stellen, dat is onbegonnen werk. Wat niet wegneemt dat er gestreefd moet worden naar zo juist mogelijke berichtgeving, en dat een volledig jaar lang foute berichten publiceren een kemel van jewelste is.
Twee. Hoe naïef zijn wij, de mediaconsumenten, geworden? Een of ander onbekend onderzoeksbureau verkondigt dat leden van Open VLD de beste seks hebben, en wij geloven dat. Zomaar, want het staat in de kranten. U geloofde dat niet? Waarom hebt u dan geen lezersbrief geschreven naar de redacties? Of een bericht geplaatst op uw blog?
Natuurlijk is het de taak van de journalisten en de hoofdredacties om ervoor te zorgen dat de informatie die zij publiceren, juist is. Meer nog, een medium dat die juistheid van zijn informatie niet kan garanderen, is een slecht medium. Dat neemt niet weg dat wij steeds kritisch moeten zijn tegenover alles wat op ons afkomt. Er staan fouten in de kranten, elke dag opnieuw. Aan ons om de media op de vingers te tikken, en aan ons om niet alles als zoete koek te geloven.
Drie. Hoe komt het toch dat faits divers, borsten en seks altijd zo hoog staan in de ‘populaire onderwerpen’-lijstjes? Als er onzin in de kolommen verschijnt, waarom lezen we dat dan, terwijl we het toch gezamenlijk afdoen als onzin. De dag dat we allemaal stoppen met die onzin te lezen, zullen de redacties het ook niet meer publiceren. Kwaliteit eisen, pulp lezen, schijnheiliger hoeft het niet te worden.
Kortom: zijn de Vlaamse media hier in de fout gegaan? Ja! Hun kerntaak is het juist informeren van ons allen, en dat hebben ze in casu niet gedaan. Maar net zoals de redacties moeten nadenken over hun werkmethodes, moeten we eens nadenken over ons eigen mediagedrag. We kunnen niet alles op slechte journalistiek en commerciële druk steken.
Het klinkt ongetwijfeld raar, maar ik vind het jammer dat de verkiezingscampagne afgelopen is. De afgelopen weken zijn interessant geweest, op allerlei vlak. Zowel in de journalistieke als in de politieke wereld zijn er een aantal evoluties te zien geweest.
De Vlaamse politici hebben bewezen dat ze het ook kunnen hebben over onderwerpen die er écht toe doen. Thema’s waar de mensen, zoals Caroline Gennez zou zeggen, van wakker liggen. Alexander De Croo liet de regering vallen over het communautaire thema. Uiteraard kwam dat aan bod in de campagne, maar er was gelukkig meer dan dat.
Men had het over de levensnoodzakelijke besparingen. Het ging over de vraag of (onder meer) mijn generatie binnen dertig of veertig jaar nog in min of meer dezelfde welvaart gaat leven als nu. Het ging ook over pensioenen: het is allemaal goed om veel belastingen te betalen en langer te werken, maar eens we ermee mogen stoppen, moeten we toch comfortabel kunnen leven. Er lagen becijferde plannen op tafel. Of die nu haalbaar zijn, of niet, er was tenminste over nagedacht. Ja, ik heb een inhoudelijke campagne gezien. Ik weet op wie ik moet stemmen, op basis van inhoud.
Op het gebied van journalistiek zijn mij ook een aantal dingen opgevallen. Om te beginnen: ik hou heel erg van de debatten op de radio, veel minder van die op tv. De mensen van De Ochtend op Radio 1 hebben mooi werk geleverd. Interessante mensen laten discussiëren over interessante onderwerpen. Het ritme lag goed, de politici kregen tijd en lieten elkaar dus uitspreken, en vooral: er was geen publiek.
Op tv moest het allemaal sneller gaan, dus gingen de dames en heren politici elkaar algauw onderbreken. Het zijn onrustige debatten geworden, waarbij de verleiding om de man te spelen wel erg groot werd. Het aanwezig publiek vond het nodig om de debatten te pas en te onpas te onderbreken om hun kandidaat met applaus te steunen. Het kijken niet waard, bij momenten.
Ik heb gekeken naar het Groot Debat, en naar de laatste aflevering van Oog in oog. Maar inhoudelijk heb ik daar niet veel aan gehad. De Standaard, Radio 1 en de nieuwssites van verschillende kranten hebben mij goed op weg geholpen. Oh, en De Presidenten ook, natuurlijk! Eigen stoef stinkt niet altijd.
Verkiezingen, het is voor een politiekfreak wat het WK voetbal voor een sportfreak is. Alleen, de sportfreaks zijn er tenminste zeker van dat er maar elke vier jaar een WK plaatsvindt. In de politiek is die zekerheid er allerminst.
Politiek.
Stil zegt u? Hier? Dat komt omdat ik momenteel vooral voor De Presidenten schrijf, en tijdens examens is tijd schaars natuurlijk. Maar bezoek zeker eens De Presidenten; politiek voor en door jongeren. Tot de verkiezingen laten we elke dag een partij/partijkopstuk aan het woord.